Informacje o szczepionkach

Szczepionki stosuje się na całym świecie jako wysoce skuteczny sposób w zapobieganiu zarażeń chorobami zakaźnymi. Szczepionki pomagają również zapobiegać szerzeniu się chorób w społeczeństwie. Ich działanie polega na „uczeniu” układu odpornościowego (naturalnego systemu obronnego organizmu) obrony przed konkretną chorobą. Głównym obiektem szczepionek są choroby wywołane przez wirusy lub bakterie.

Pierwszą szczepionkę opracowano w XVIII wieku w Wielkiej Brytanii. Była to szczepionka przeciwko śmiertelnej chorobie – ospie prawdziwej. Dzięki szczepionkom ospę prawdziwą wyeliminowano na całym świecie, a ostatni naturalnie występujący przypadek zanotowano w Somalii w 1977 r.

Na całym świecie prowadzone są badania nad opracowaniem kolejnych szczepionek przeciwko większej liczbie chorób. Jednym z niedawnych sukcesów było przygotowanie szczepionki przeciwko wirusowi Ebola, prace nad szczepieniem przeciwko wirusowi HIV nie zostały jeszcze ukończone. natomiast nadal trwają badania nad szczepionkami przeciwko wirusowi HIV.

doctor with a vaccine
© iStock

Bezpieczeństwo, jakość i normy

Szczepionka musi przejść rygorystyczne testy zanim trafi na rynek. Szczepionka może zostać zatwierdzona do stosowania w Unii Europejskiej (UE) i Europejskim Obszarze Gospodarczym po uprzednim przeprowadzeniu oceny naukowej wyników tych badań, mających na celu zapewnienie jej jakości, bezpieczeństwa i skuteczności.

Ocena musi wykazać, że korzyści jakie ludzie odniosą z przyjęcia szczepionki przeciwko chorobom znacznie przewyższają potencjalne zagrożenia związane z jej stosowaniem. Eksperci naukowi oceniający szczepionki zawsze bardzo ostrożnie biorą pod uwagę korzyści i potencjalne zagrożenia, ze względu na podawanie szczepionek zdrowym ludziom.

Jedynie po uzyskaniu zatwierdzenia, szczepionkę można zacząć produkowaćwprowadzać na rynek, a następnie stosować do ochrony ludzi. Szczepionka jest nieustannie monitorowana w celu zapewnienia jej ciągłego bezpieczeństwa i skuteczności.

Tak jak w przypadku innych leków, u niektórych osób mogą pojawić się działania niepożądane, zwykle o łagodnym i krótkotrwałym przebiegu. Objawiają się one przeważnie niewysoką gorączką, bólem lub zaczerwieniem w miejscu wstrzyknięcia. Poważne działania niepożądane występują bardzo rzadko.

Korzyści ze szczepień

Szczepionki zapobiegają chorobom, które mogą powodować poważne problemy zdrowotne, trwałą niepełnosprawność lub nawet śmierć.

Zatwierdzanie szczepionek w Unii Europejskiej

Zanim szczepionka zostanie zatwierdzona w UE musi zostać poddana rygorystycznym testom przez firmę farmaceutyczną

Monitorowanie bezpieczeństwa szczepionek oraz zgłaszanie działań niepożądanych

Po zatwierdzeniu szczepionki do stosowania organy krajowe UE/EOG i Europejska Agencja Leków (EMA) stale monitorują działania niepożądane u osób, które otrzymały szczepionkę.

Skuteczność szczepień

Zdolność szczepionki do zapobiegania danej chorobie określa jej skuteczność.

Jak działają szczepionki?

Każdy wirus i każda bakteria wywołują unikalną reakcję w układzie odpornościowym, z udziałem określonego zestawu komórek we krwi...

Decyzje dotyczące szczepionek stosowanych w różnych krajach europejskich

Poszczególne kraje europejskie decydują, które szczepionki należy włączyć do krajowych programów szczepień i finansować z krajowych systemów opieki zdrowotnej.

Page last updated 13 mar 2020