Hvenær á að forðast bólusetningu

Pregnant woman
© iStock

Bólefni getur verið frábundið fyrir ákveðið fólk, sem þýðir að það ætti ekki að fá það. Alltaf ætti að ræða mögulegar frábendingar við veitenda heilbrigðisþjónustu áður en bólusetning er fengin.

Bóluefni er frábundið þeim sem eru með ofnæmi fyrir virka efninu í bóluefninu eða innihaldsefnum sem tilgreind eru í vöruupplýsingunum.

Saga „bráðaofnæmis“ eða annarra alvarlegra ofnæmisviðbragða eftir að hafa fengið bóluefni er frábending fyrir frekari skömmtum af því bóluefni. Bráðaofnæmi eru sjaldgæf, hröð, öfgakennd ofnæmisviðbrögð sem getur valdið losti, bólgu og öndunarerfiðleikum. Það gerist venjulega innan nokkurra mínútna frá því að komast í snertingu við uppsprettu ofnæmisvaldsins. Einhver sem fær bráðaofnæmisviðbrögð eða önnur alvarleg ofnæmisviðbrögð í kjölfar ákveðins bóluefnis ætti ekki að fá það bóluefni aftur, nema útilokað sé endanlega að bóluefnið sé orsökin.

Ákveðnar ónæmiskerfaraskanir (t.d. meðfæddur ónæmisskortur), eða læknismeðferðir (t.d. lyfjameðferð, beinmergs- eða önnur líffæraígræðsla, eða stórir skammtar af sterum) eru frábendingar við sumum bólusetningum, svo sem mislingum, hettusótt, rauðum hundum, hlaupabólu eða bóluefni til inntöku fyrir taugaveiki.

Í sumum tilvikum er mælt með því að ljúka ónæmisaðgerðum áður en meðferð hefst þar sem sjúklingurinn getur verið í meiri hættu á að fá sýkingu meðan á meðferð stendur. Ónæmisbældir sjúklingar njóta einnig góðs af því að þeir sem eru í kringum þá eru að fullu bólusettir (svo sem fjölskyldumeðlimir, umönnunaraðilar), þar sem þá eru þeir einnig óbeint verndaðir.

Sum bóluefni eru frábundin á meðgöngu, svo sem fyrir mislingum, hettusótt og rauðum hundum. Leitast skal við að konur fái öll bóluefni sem mælt er með áður en þær komast á barneignaraldur. Konur á barneignaraldri ættu að ræða við veitenda heilbrigðisþjónustu um hvaða bóluefni er mælt með fyrir, á meðan og eftir meðgöngu.

Það geta verið aðrar frábendingar við sérstökum bóluefnum, sem þarf að ræða við veitendur heilbrigðisþjónustu.

Bólusetningaráætlanir innan ESB/EES

Hvert ESB/EES land er ábyrgt fyrir sinni eigin lýðheilsustefnu, þ.m.t...

Lögboðin eða ráðlögð bólusetning

Hvert ESB/EES land setur sína eigin bólusetningaráætlun.

Upptökuáætlanir fyrir bólusetningar og örvunarskammtar

Sumir kunna að hafa misst af bólusetningu eða ekki fengið ráðlagðan fjölda skammta.