Bólusetning

Vaccination protects people against serious and life-threatening infectious diseases, such as influenza (flu), diphtheria, tetanus, pertussis (whooping cough), measles, mumps, rubella (German measles), meningococcal disease, invasive pneumococcal disease and polio.

Each year, vaccination stops 2.7 million people worldwide from getting measles, one million from getting pertussis and two million babies from getting tetanus (1).

In the past, many people died of diseases that can now be prevented through vaccination. People also suffered more commonly from disease-related complications, such as blindness due to measles and babies born with deafness, cataracts or learning disabilities due to their mothers getting rubella in pregnancy. Polio - as many people born before the 60's will remember - used to be a major cause of death, paralysis and lifelong disabilities in Europe and other regions.

This video is available in 24 EU languages. Turn on subtitles in your language.

Hversu smitandi eru mismunandi sjúkdómar?

how contagious measles is
Mislingar

Mislingar

12-18 manns

Punkturinn fyrir miðju táknar einn einstakling sem sýktur er af sjúkdómi. Tengdu punktarnir gefa til kynna hámarks- og lágmarksfjölda áður ósýktra og óbólusettra einstaklinga sem gætu smitast af einstaklingi með sjúkdóminn. Þetta sýnir bæði íhaldssamt mat (innri hringur, dekkri punktar) og hámarksmat (ytri hringur, ljósari punktar).

how contagious mumps is
Hettusótt

Hettusótt

4-7 manns

Punkturinn fyrir miðju táknar einn einstakling sem sýktur er af sjúkdómi. Tengdu punktarnir gefa til kynna hámarks- og lágmarksfjölda áður ósýktra og óbólusettra einstaklinga sem gætu smitast af einstaklingi með sjúkdóminn. Þetta sýnir bæði íhaldssamt mat (innri hringur, dekkri punktar) og hámarksmat (ytri hringur, ljósari punktar).

how contagious pertussis is
Kíghósti

Kíghósti

12-17 manns

Punkturinn fyrir miðju táknar einn einstakling sem sýktur er af sjúkdómi. Tengdu punktarnir gefa til kynna hámarks- og lágmarksfjölda áður ósýktra og óbólusettra einstaklinga sem gætu smitast af einstaklingi með sjúkdóminn. Þetta sýnir bæði íhaldssamt mat (innri hringur, dekkri punktar) og hámarksmat (ytri hringur, ljósari punktar).

how contagious rubella is
Barnaveiki/Rauðir hundar

Barnaveiki/Rauðir hundar

6-7 manns

Punkturinn fyrir miðju táknar einn einstakling sem sýktur er af sjúkdómi. Tengdu punktarnir gefa til kynna hámarks- og lágmarksfjölda áður ósýktra og óbólusettra einstaklinga sem gætu smitast af einstaklingi með sjúkdóminn. Þetta sýnir bæði íhaldssamt mat (innri hringur, dekkri punktar) og hámarksmat (ytri hringur, ljósari punktar).

how contagious influenza is
Inflúensa

Inflúensa

1-4 manns

Punkturinn fyrir miðju táknar einn einstakling sem sýktur er af sjúkdómi. Tengdu punktarnir gefa til kynna hámarks- og lágmarksfjölda áður ósýktra og óbólusettra einstaklinga sem gætu smitast af einstaklingi með sjúkdóminn. Þetta sýnir bæði íhaldssamt mat (innri hringur, dekkri punktar) og hámarksmat (ytri hringur, ljósari punktar).

Heimild: Plotkin S, Orenstein W, Offit P. Vaccines.

Fifth Edition 2008, Elsevier Inc.

Bólusetning hjálpar til við að koma í veg fyrir útbreiðslu sjúkdóma í samfélögum. Þegar stórt hlutfall íbúa er bólusett breiðast smitsjúkdómar ekki eins auðveldlega út. Þetta er þekkt sem 'samfélagslegt ónæmi' (einnig nefnt 'hjarðónæmi'). Bólusetning getur útrýmt sjúkdómum eða fækkað nýjum tilfellum verulega.

Þökk sé bólusetningu:

  • bólusótt hefur nú verið útrýmt um allan heim;
  • lömunarveiki breiðist ekki lengur út í flestum heimshlutum, þar á meðal í Evrópu.

Bólusetning kemur einnig í veg fyrir myndun ákveðinna tegunda forkrabbameins vaxta og krabbameina, til dæmis:

  • bólusetning gegn HPV veirunni getur hjálpað til við að koma í veg fyrir leghálskrabbamein og önnur krabbamein af völdum HPV sýkingar;
  • bólusetning gegn lifrarbólgu B getur hjálpað til við að koma í veg fyrir krabbamein í lifur af völdum langvarandi lifrarbólgu B sýkingar.

Bólusetningaráætlanir hafa víðtækari samfélagslegan ávinning. Þeir hjálpa til við að draga úr félagslegum, sálrænum og fjárhagslegum byrðum sjúkdóma á fólk og stjórnvöld, draga úr þrýstingi á heilbrigðiskerfi og félagslega umönnunarkerfið og gera fólki kleift að stunda nytsamleg athæfi þ.m.t. menntun og atvinnu.

Bólusetning er besta leiðin til að öðlast ónæmi gegn sjúkdómum sem hægt er að koma í veg fyrir með bólusetningum, öfugt við ónæmi sem fæst með því að fá sjúkdóminn. Bólusetning kemur í veg fyrir að fólk fái einkenni sjúkdómsins, sem getur verið alvarleg.

--------------------------------------------------------------------

Heimildir:

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/MEMO_18_3458

Ávinningur af bólusetningu fyrir einstaklinga

Bólusetning verndar einstaklinga gegn sjúkdómum sem gætu haft alvarlegar afleiðingar fyrir...

Ávinningur af bólusetningu fyrir samfélagið

Bólusetning verndar bólusettu einstaklingana og þá í kringum þá sem eru viðkvæmir fyrir...

Hvenær á að bólusetja

Bóluefni verndar fólk á mismunandi stigum lífs. Mælt er með bóluefni fyrir mismunandi aldur...

Page last updated 11 Aug 2020