Fakty nt. COVID-19

Czym jest COVID-19?

COVID-19 to choroba związana z koronawirusem-2 wywołującym zespół ostrej niewydolności oddechowej (SARS-CoV-2). SARS-CoV-2 to nowy szczep koronawirusa, którego aż do grudnia 2019 r. nigdy nie stwierdzono u ludzi. Istnieje wiele typów koronawirusów – w większości wywołują one zakażenia u zwierząt, ale niektóre z nich mogą być też groźne dla ludzi.

Epidemia COVID-19, która rozpoczęła się pod koniec 2019 r., z dniem 11 marca 2020 r. została określona przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jako pandemia (1). Jest to pierwsza pandemia spowodowana koronawirusem.

Symptoms of COVID-19

Jakie są objawy COVID-19?

Objawy zakażenia COVID-19 są różne – od zakażenia przebiegającego całkowicie bez objawów (bezobjawowego) do zakażenia z towarzyszącymi objawami, takimi jak:

  • gorączka,
  • kaszel,
  • ból gardła,
  • zmiana odczuwania bądź utrata smaku lub węchu,
  • ogólne osłabienie,
  • biegunka,
  • zmęczenie,
  • bóle mięśni.

W poważnych przypadkach objawy mogą obejmować:

  • ciężkie zakażenie płuc,
  • posocznicę i wstrząs septyczny, czyli uogólnione zakażenie i reakcję zapalną.

Każdy z tych objawów wymaga specjalistycznej opieki medycznej i leczenia podtrzymującego.

Stan pacjenta może gwałtownie się pogorszyć, często w drugim tygodniu choroby.

Jakie są powikłania COVID-19?

Część pacjentów z COVID-19 będzie wymagała hospitalizacji, a niektórzy nawet (długotrwałego) pobytu na oddziale intensywnej opieki medycznej. U osób, u których wystąpiły ciężkie objawy ze strony dróg oddechowych, może być konieczne użycie respiratora, co z kolei może zwiększać podatność takich osób na wtórne zakażenia bakteryjne. Ponadto u pacjentów z COVID-19 ze względu na podwyższoną krzepliwość krwi mogą wystąpić inne powikłania, takie jak udar czy zawał mięśnia sercowego. Niektórzy chorzy doświadczają objawów o charakterze neurologicznym, takich jak zmiany osobowości lub stanu uwagi.

Odsetek hospitalizacji gwałtownie rośnie wraz z wiekiem pacjentów i jest szczególnie wysoki u osób powyżej 60. roku życia oraz osób, u których występują także inne schorzenia.

W przypadku COVID-19 ryzyko zgonu znacznie wzrasta wraz z wiekiem chorych i jest znacznie wyższe od ryzyka towarzyszącego grypie. Coraz bardziej jasne jest, że u niektórych pacjentów mogą występować długoterminowe skutki zakażenia COVID-19, takie jak trudności z oddychaniem i przyspieszony puls.

Transmission of COVID-19

Jak rozprzestrzenia się COVID-19?

Choć uważa się, że pierwotnym rezerwuarem wirusa były nietoperze, obecnie wirus rozprzestrzenia się między ludźmi (dochodzi do przenoszenia wirusa z człowieka na człowieka).

W tej chwili szacuje się, że jeśli nie zostaną zastosowane środki profilaktyczne, to średnio jedna zakażona osoba może zarazić od dwóch do trzech innych osób.

Wirus przenosi się przede wszystkim drogą kropelkową na skutek kichania, kaszlenia lub bliskich interakcji z innymi ludźmi (zwykle na odległość poniżej dwóch metrów). Przenoszone drogą kropelkową wydzieliny mogą być wdychane lub mogą osiadać na powierzchniach, z którymi inne osoby mają kontakt, co powoduje zakażenie po dotknięciu nosa, ust lub oczu. W przypadku osób zakażonych transmisja wirusa występuje od dwóch dni poprzedzających pojawienie się objawów.

Wirus może przetrwać na różnych powierzchniach od kilku godzin (na miedzi lub kartonie) do kilku dni (na tworzywie sztucznym lub stali nierdzewnej).

Średni okres inkubacji w przypadku COVID-19 (tj. czas od narażenia na wirusa do wystąpienia objawów) obecnie szacuje się na mniej więcej pięć lub sześć dni, ale prawie zawsze mieści się on w zakresie od jednego do 14 dni.

 

Risk groups of COVID-19

Kto jest narażony na COVID-19?

Na zachorowanie na COVID-19 narażony jest każdy człowiek, choć w niektórych populacjach ryzyko wystąpienia ciężkiej postaci choroby jest wyższe. Objawy u dzieci są zazwyczaj łagodniejsze niż u osób dorosłych.

Zatłoczone pomieszczenia zamknięte ułatwiają powstawanie ognisk epidemicznych COVID-19. Występowanie takich ognisk zgłaszano np. w więzieniach, ośrodkach recepcyjnych czy zakładach przetwarzających żywność. Prawdopodobnie zimne i wilgotne powietrze zwiększa ryzyko transmisji.

Grupami o podwyższonym ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci COVID-19 są:

  • osoby powyżej 60. roku życia,
  • osoby, u których występują również inne schorzenia takie jak: otyłość, nadciśnienie, cukrzyca, choroby układu krążenia, przewlekłe choroby układu oddechowego lub osłabienie działania układu odpornościowego.
Prevention of COVID

Jak zapobiegać zakażeniu COVID-19?

Szczepionki zapobiegające wystąpieniu COVID-19 zostały po raz pierwszy wprowadzone do obrotu w UE/EOG pod koniec grudnia 2020 r.

Zalecane jest utrzymywanie dystansu fizycznego (co najmniej na odległość metra, idealnie dwóch metrów) od innych osób w miejscach publicznych oraz unikanie dużych zgromadzeń ludzi, co pozwoli ograniczyć ryzyko zakażenia drogą kropelkową.

Przegląd działań podejmowanych przez mieszkańców i społeczności w celu spowolnienia rozprzestrzeniania się COVID-19 jest dostępny na stronie: Infografika:Środki pozafarmaceutyczne.

Wirus przedostaje się do organizmu przez oczy, nos lub usta, więc ważne jest, by unikać dotykania tych części twarzy nieumytymi rękami. Mycie rąk mydłem i bieżącą wodą przez co najmniej 20 sekund lub dokładne czyszczenie rąk roztworami i żelami na bazie alkoholu bądź chusteczkami nasączonymi alkoholem jest zalecane we wszystkich przypadkach.

Treatment of COVID-19

Jak leczy się COVID-19?

Naukowcy i lekarze obecnie badają kilka możliwości leczenia COVID-19.

Przeważnie stosuje się leczenie objawowe, a nie oddziałujące na samego wirusa. Osoby zakażone korzystają z leczenia podtrzymującego (np. tlenoterapii, podawania płynów), które może być bardzo skuteczne.

W przypadku pacjentów ciężko chorych i w stanie krytycznym badanych jest wiele leków oddziałujących na wirusa, ale ich stosowanie wciąż nie jest wystarczająco dobrze ocenione. Prowadzonych jest kilka międzynarodowych badań klinicznych oceniających skuteczność różnego rodzaju leków i przeciwciał.

Najnowsze informacje o sposobach leczenia COVID-19 podano na stronie internetowej Europejskiej Agencji Leków (EMA):  Leczenie i szczepionki w przypadku COVID-19

Dodatkowe informacje

 

--------------------------------------------------------------------

Źródło:

(1) Briefing prasowy na temat COVID-19, wstęp dyrektora generalnego WHO, 11 marca 2020 r.: https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020

 

Uwaga: Celem niniejszej ulotki informacyjnej jest udzielenie ogólnych informacji i nie powinna ona zastąpić profesjonalnej porady medycznej.

Szczepionki przeciwko COVID-19

UE jest odpowiedzialna za zapewnienie, aby bezpieczne i skuteczne szczepionki przeciwko COVID-19 dotarły do ogółu społeczeństwa w UE/EOG. W dniu 21 grudnia 2020 r. Komisja Europejska zatwierdziła pierwszą szczepionkę przeciwko COVID-19, po dokonaniu oceny przez Europejską Agencję Leków (EMA) i po przeprowadzeniu konsultacji z państwami członkowskimi UE.