Fatti dwar it-tilqim

It-tilqim jintuża mad-dinja kollha bħala mod effettiv ħafna għall-protezzjoni tan-nies mit-teħid ta’ mard infettiv. Jgħin ukoll fil-prevenzjoni għat-tixrid tal-mard fil-komunità. It-tilqim jaħdem billi ‘jgħallem’ lis-sistema immunitarja (id-difiżi naturali tal-ġisem) biex tiddefendi ruħha kontra marda speċifika. Huwa jimmira l-aktar lejn mard ikkawżat minn viruses jew batterji.

L-ewwel tilqima ġiet żviluppata fis-seklu 18 fir-Renju Unit. Kienet tilqima kontra l-ġidri, marda qerrieda. Il-ġidri, illum il-ġurnatanqerdet mid-dinja kollha fil-bnedmin bis-saħħa tat-tilqim. L-aħħar każ magħruf li seħħ b’mod naturali ġie rreġistrat fl-1977 fis-Somalja.

Illum il-ġurnata, hemm tilqim għal ħafna mard. Ir-riċerka tibqa’ għaddejja biex tiżviluppa tilqim kontra aktar mard. Dan l-aħħar, ġiet żviluppata tilqima kontra l-virus tal-marda tal-Ebola, u qed issir riċerka dwar tilqim li jipproteġu kontra l-virus tal-immunodefiċjenza umana (HIV).

This video is available in 24 EU languages. Turn on subtitles in your language.

Sikurezza, kwalità ustandards

Qabel kwalunkwe tilqima ġdida tkun tista’ tintuża, irid isirilha ttestjar rigoruż. It-tilqima tista’ tiġi approvata biss għall-użu fl-Unjoni Ewropea (UE) u ż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) wara evalwazzjoni xjentifika tar-riżultati ta’ dawn it-testijiet biex tiżgura l-kwalità, is-sikurezza u l-effikaċja tagħha.

Din l-evalwazzjoni teħtieġ turi li l-benefiċċji tat-tilqima fil-protezzjoni tan-nies kontra l-mard humaħafna akbar minn kwalunkwe riskju potenzjali. L-esperti xjentifiċi li jevalwaw it-tilqim dejjem iqisu l-benefiċċji u kwalunkwe riskju potenzjali b’attenzjoni kbira, b’mod partikolari minħabba tilqim li jingħata lil nies f’saħħithom.

B’hekk biss, wara l-approvazzjoni, tista’ tilqima tiġimanifatturata, titqiegħed fis-suq u tintuża biex tipproteġi lin-nies. It-tilqima tkun qed tiġi ssorveljata kontinwament biex jiġi żgurat li tibqa’ sikura u effettiva.

Bħal kull mediċina oħra, xi wħud min-nies jistgħu jesperjenzaw effetti sekondarji mit-tilqima, iżda dawn ikunu ġeneralment ħfief u ma jdumux. Dawn jistgħu jinkludu deni ħafif, jew uġigħ jew ħmura fis-sit tal-injezzjoni. Effetti sekondarji serji huma rari ħafna.

Benefiċċji tat-tlaqqim

Il-vaċċini jipprevjenu mard li kieku seta’ jikkawża problemi serji tas-saħħa, diżabilità permanenti jew saħansitra mewt.

Approvazzjoni tal-vaċċini fl-Unjoni Ewropea

Qabel ma vaċċin ikun jista’ jiġi approvat fl-UE, irid jgħaddi minn ittestjar rigoruż mill-iżviluppatur...

Monitoraġġ tas-sikurezza tal-vaċċin u rappurtar ta’ effetti sekondarji

Ladarba vaċċin jiġi approvat għall-użu, l-awtoritajiet nazzjonali tal-UE/taż-ŻEE u l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA), jimmonitorjaw kontinwament l-effetti sekondarji fuq in-nies li rċevew il-vaċċin.

L-effettività tat-tilqim

Il-kapaċità ta' tilqima li tipprevjeni marda speċifika tiddetermina l-effettività tagħha.

Kif jaħdmu l-vaċċini

Kull virus u batterju joħloq reazzjoni unika fis-sistema immunitarja li tinvolvi sett speċifiku ta’ ċelloli fid-demm...

Deċiżjonijiet dwar il-vaċċini li jintużaw f’pajjiżi Ewropej differenti

Pajjiżi Ewropej individwali jiddeċiedu liema vaċċini għandhom ikunu parti mill-programmi nazzjonali tat-tilqim tagħhom u ffinanzjati mis-sistemi tas-saħħa nazzjonali tagħhom.

Page last updated 13 Mar 2020