Upptökuáætlanir fyrir bólusetningar og örvunarskammtar

Sumir kunna að hafa misst af bólusetningu eða ekki fengið ráðlagðan fjölda skammta. Þeir geta enn unnið það upp.

Allir ættu að athuga hvort þeir hafi fengið þær bólusetningar sem mælt er með á landsvísu og ráðfæra sig við lækni ef þörf er á að vinna einhverja þeirra upp. Þetta getur falið í sér að skoða bólusetningarskrár eða bólusetningaráætlanir sem voru til staðar þegar viðkomandi fæddist. Fyrir sumum sjúkdómum, svo sem hlaupabólu og rauðum hundum, er einnig mögulegt að framkvæma próf til að athuga hvort viðkomandi sé ónæmur.

Ef einstaklingur veit ekki hvort hann hefur verið bólusettur gegn ákveðnum sjúkdómi getur hann venjulega fengið aukaskammt án þess að auka hættu á alvarlegum aukaverkunum (1).

measles vaccine
© iStock

Skipuleggja má upptökuáætlanir bólusetninga til að vinna upp bólusetningar fyrir ákveðna sjúkdóma. Til dæmis, vegna vaxandi fjölda mislingatilfella meðal unglinga og ungmenna, eru upptökuáætlanir til í fjölda ESB/EES-löndum fyrir fólk sem gæti hafa misst af bólusetningu gegn mislingum þegar þau voru yngri eða eru of gömul til að hafa fengið hana sem barn.

Flest bóluefni veita ævilangt ónæmi.

Sum bóluefni veita þó ónæmi sem minnkar með tímanum, þekkt sem „minnkandi ónæmi“. Í sumum löndum er mælt með örvunarskömmtum með reglulegu millibili á unglingsárum og fullorðinsárum, til að viðhalda ónæmi til lengri tíma, til dæmis gegn:

  • barnaveiki
  • stífkrampa
  • kíghósta

Sum lönd mæla með sérstaklega með örvunarskömmtum fyrir einstaklinga sem eru í ferðalagi eða í aukinni hættu á að verða fyrir sjúkdómnum.

Aðilar í heilbrigðisþjónustu geta veitt upplýsingar um örvunarskammta sem þarf.

--------------------------------------------------------------------

Heimildir:

https://www.cdc.gov/cdc-info/vaccines-immunizations.html

Bólusetningaráætlanir innan ESB/EES

Hvert ESB/EES land er ábyrgt fyrir sinni eigin lýðheilsustefnu, þ.m.t...

Lögboðin eða ráðlögð bólusetning

Hvert ESB/EES land setur sína eigin bólusetningaráætlun.

Hvenær á að forðast bólusetningu

Bólefni getur verið frábent fyrir ákveðið fólk, sem þýðir að það ætti ekki að fá það.