Πληροφορίες για το νόσημα COVID-19

Η νόσος COVID-19 είναι η νόσος που συνδέεται με κορονοϊό σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου τύπου 2 (SARS-CoV-2). Το SARS-CoV-2 είναι ένα νέο στέλεχος κορονοϊού το οποίο δεν είχε ταυτοποιηθεί σε ανθρώπους μέχρι τον Δεκέμβριο του 2019. Υπάρχουν διάφοροι τύποι κορονοϊών και, παρότι κυκλοφορούν κυρίως μεταξύ των ζώων, ορισμένοι μπορούν επίσης να μολύνουν και τους ανθρώπους.

Η επιδημική έξαρση της COVID-19 που ξεκίνησε στα τέλη του 2019 κηρύχτηκε πανδημία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) στις 11 Μαρτίου 2020 (1). Πρόκειται για την πρώτη πανδημία που προκαλείται από κορονοϊό.

Symptoms of COVID-19

Ποια είναι τα συμπτώματα της COVID-19;

Η νόσος COVID-19 ποικίλλει σημαντικά ως προς τη σοβαρότητά της. Μπορεί να υπάρχει πλήρης απουσία συμπτωμάτων (ασυμπτωματικοί ασθενείς) ή να εμφανιστούν:

  • πυρετός,
  • βήχας,
  • πονόλαιμος,
  • αλλαγή ή απώλεια γεύσης ή/και οσμής,
  • γενικότερη αδυναμία,
  • διάρροια,
  • κόπωση,
  • μυϊκός πόνος.

Σε σοβαρές περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • σοβαρή λοίμωξη των πνευμόνων,
  • σήψη και σηπτικό σοκ — γενικευμένη λοίμωξη και φλεγμονώδη αντίδραση,

τα οποία χρήζουν εξειδικευμένης ιατρικής φροντίδας και υποστήριξης.

Η κατάσταση ενός ασθενούς μπορεί να επιδεινωθεί ταχέως, συχνά κατά τη διάρκεια της δεύτερης εβδομάδας της νόσου.

Ποιες είναι οι επιπλοκές από τη λοίμωξη COVID-19;

Ένα ποσοστό των ασθενών που θα προσβληθούν από COVID-19 θα χρειαστούν νοσηλεία, ορισμένοι ακόμη και παραμονή σε μονάδα εντατικής θεραπείας, ενίοτε για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Οι ασθενείς που εμφανίζουν σοβαρά αναπνευστικά συμπτώματα μπορεί να χρειαστούν μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, γεγονός που μπορεί να τους καταστήσει πιο ευάλωτους σε δευτερογενείς βακτηριακές λοιμώξεις. Επιπλέον, οι ασθενείς COVID-19 μπορεί να παρουσιάσουν επιπλοκές, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιακή προσβολή, λόγω της αυξημένης πήξης του αίματος. Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν νευρολογικά συμπτώματα, όπως αλλαγές στην προσωπικότητα ή αλλαγές στην εγρήγορση.

Τα ποσοστά νοσηλείας αυξάνονται ραγδαία με την ηλικία, ιδίως για άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, καθώς και για όσους αντιμετωπίζουν υποκείμενα νοσήματα.

Στα κρούσματα COVID-19, ο κίνδυνος θανάτου αυξάνεται ταχέως με την ηλικία και είναι σημαντικά υψηλότερος σε σχέση με τη γρίπη. Αυξάνονται διαρκώς τα στοιχεία που δείχνουν ότι ορισμένοι ασθενείς ενδέχεται να εμφανίσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις από τη λοίμωξη COVID-19, όπως δύσπνοια και αυξημένους καρδιακούς παλμούς.

Transmission of COVID-19

Πώς μεταδίδεται η COVID-19;

Αν και θεωρείται ότι οι νυχτερίδες είναι ο αρχικός ξενιστής του ιού, ο ιός εξαπλώνεται τώρα από άνθρωπο σε άνθρωπο (μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο).

Σήμερα εκτιμάται ότι εάν δεν λαμβάνονται προληπτικά μέτρα, ένα προσβεβλημένο άτομο μολύνει κατά μέσο όρο δύο έως τρία ακόμη άτομα.

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω των αναπνευστικών σταγονιδίων και των αερολυμάτων με το φτέρνισμα, τον βήχα ή την επαφή με άλλους ανθρώπους σε κοντινή απόσταση (συνήθως λιγότερο από δύο μέτρα). Τα σταγονίδια αυτά μπορούν να εισπνέονται ή να επικάθονται σε επιφάνειες με τις οποίες ενδέχεται να έρθουν σε επαφή άλλα άτομα, προκαλώντας τους μόλυνση τη στιγμή που θα αγγίξουν τη μύτη, το στόμα ή τα μάτια τους. Μπορεί επίσης να υπάρξει μετάδοση από άτομο το οποίο έχει προσβληθεί δύο ημέρες πριν αρχίσει να εμφανίζει συμπτώματα.

Ο ιός μπορεί να επιβιώσει σε διάφορες επιφάνειες για αρκετές ώρες (στον χαλκό ή στο χαρτόνι) ή έως και για μερικές ημέρες (σε πλαστικό ή ανοξείδωτο χάλυβα).

Η μέση περίοδος επώασης της COVID-19 (ήτοι ο χρόνος μεταξύ της έκθεσης στον ιό και της εμφάνισης των συμπτωμάτων) εκτιμάται επί του παρόντος ότι κυμαίνεται από πέντε έως έξι ημέρες, σε κάθε περίπτωση πάντως μεταξύ μίας και 14 ημερών.

Risk groups of COVID-19

Ποιος κινδυνεύει από την COVID-19;

Όλοι κινδυνεύουν να προσβληθούν από την COVID-19, με ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν σοβαρής μορφής νόσο. Τα συμπτώματα στα παιδιά τείνουν να είναι λιγότερο σοβαρά από ό,τι στους ενήλικες.

Ο συνωστισμός σε κλειστούς χώρους μπορεί να προκαλέσει επιδημική έξαρση της COVID-19. Παραδείγματα όπου έχουν αναφερθεί επιδημικές εξάρσεις αποτελούν τα σωφρονιστικά κέντρα, τα κέντρα υποδοχής προσφύγων και τα εργοστάσια επεξεργασίας τροφίμων. Θεωρείται πιθανό ότι το κρύο και η υγρασία αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης.

Οι ομάδες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν σοβαρή μορφή της νόσου COVID-19 είναι:

  • άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
  • άτομα με υποκείμενα νοσήματα, όπως παχυσαρκία, υπέρταση, διαβήτη, καρδιαγγειακές παθήσεις, χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Prevention of COVID

Πώς μπορεί να προληφθεί η COVID-19;

Τα εμβόλια για την πρόληψη της COVID-19 κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά στην ΕΕ/στον ΕΟΧ στα τέλη Δεκεμβρίου 2020.

Συνιστάται η τήρηση φυσικής απόστασης από τους άλλους (τουλάχιστον ενός μέτρου ή, ακόμη καλύτερα, δύο μέτρων) σε δημόσιους χώρους, καθώς και η αποφυγή συγκεντρώσεων μεγάλου αριθμού ατόμων, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος λοίμωξης μέσω των αναπνευστικών σταγονιδίων.

Για επισκόπηση των δράσεων που μπορούν να αναλάβουν οι άνθρωποι και οι κοινότητες με στόχο την επιβράδυνση της διάδοσης της COVID-19, βλ.: Γραφικό πληροφοριών: Μη φαρμακευτικά μέτρα.

Ο ιός εισέρχεται στον οργανισμό μέσω των οφθαλμών, της μύτης ή του στόματος και, συνεπώς, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η επαφή με το πρόσωπο προτού πλύνουμε τα χέρια. Συνιστάται το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα ή ο σχολαστικός καθαρισμός των χεριών με αλκοολούχα διαλύματα, γέλες ή μαντηλάκια οπουδήποτε και αν βρεθούμε.

Treatment of COVID-19

Πώς αντιμετωπίζεται η νόσος;

Επί του παρόντος, οι επιστήμονες και οι κλινικοί γιατροί διερευνούν διάφορες πιθανές θεραπείες για την COVID-19.

Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης επικεντρώνονται κυρίως στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της COVID-19 αντί να στοχεύουν στον ίδιο τον ιό, προσφέροντας υποστηρικτική φροντίδα (π.χ. οξυγονοθεραπεία, διαχείριση υγρών) στα προσβεβλημένα άτομα, η οποία μπορεί να είναι εξαιρετικά αποτελεσματική.

Όσον αφορά ασθενείς που νοσούν σοβαρά ή σε κρίσιμη κατάσταση, υπάρχει ένας αριθμός φαρμάκων που τελούν υπό δοκιμή και στοχεύουν στον ιό, αλλά η χρήση τους πρέπει ακόμη να μελετηθεί πιο διεξοδικά. Αρκετές διεθνείς κλινικές δοκιμές βρίσκονται σε εξέλιξη με στόχο την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας διαφόρων φαρμάκων και αντισωμάτων.

Για τις τελευταίες πληροφορίες σχετικά με τις θεραπείες για την COVID-19, επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA): Θεραπείες και εμβόλια κατά της νόσου COVID-19

Περισσότερες πληροφορίες

 

--------------------------------------------------------------------

Πηγές:

(1) Εισαγωγικές παρατηρήσεις του Γενικού Διευθυντή του ΠΟΥ για την COVID-19 στη συνέντευξη Τύπου στα μέσα ενημέρωσης, στις 11 Μαρτίου 2020: https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---11-march-2020 (EN)

Σημείωση: Οι πληροφορίες που περιέχονται στο παρόν ενημερωτικό δελτίο προορίζονται για τη γενική ενημέρωση του κοινού και δεν πρέπει να υποκαθιστούν την εξειδικευμένη γνώση και κρίση των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας.

Εμβόλια κατά της νόσου COVID-19

Η ΕΕ είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση της πρόσβασης του κοινού σε ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια κατά της νόσου COVID-19 στην ΕΕ και στον ΕΟΧ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χορηγεί την έγκριση των εμβολίων κατά της νόσου COVID-19, ύστερα από αξιολόγηση που διενεργεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και κατόπιν διαβούλευσης με τα κράτη μέλη της ΕΕ. Τα πρώτα εμβόλια χορηγήθηκαν στα τέλη του 2020.

Page last updated 23 Δεκ 2020